Euprepiophis mandarinus - wąż mandaryński


Synonimy:
Do niedawna gatunek ten nazywany był Elaphe mandarina i wciąż często spotyka się go pod tą nazwą. Inne starsze, nieaktualnie nazwy to: Elaphe mandarinus, Holarchus roulei, Elaphe takasago, Ablabes pavo, Coluber mandarinus.
Jego angielska nazwa brzmi „Mandarin Rat Snake, natomiast niemiecka to „die Mandarinnattern. Tłumacząc te nazwy na język polski, możemy nazywać go wężem mandaryńskim lub mandarynkowym.

Systematyka:
Królestwo - Animalia
Typ - Chordata
Podtyp - Vertebrata
Gromada - Reptilia
Rząd - Squamata
Podrząd - Serpentes
Infrapodrząd - Caenophidia
Rodzina - Colubridae
Podrodzina - Colubrinae
Rodzaj - Euprepiophis
Gatunek - Euprepiophis mandarinus (Cantor, 1842)

Cechy szczególne:
Węże te w hodowlach są jeszcze bardzo mało popularne, szczególnie w naszym kraju. Wiele osobników pochodzi z odłowu, jednak tym wężom bardzo trudno jest zaaklimatyzować się w warunkach terraryjnych i często padają już po kilku miesiącach hodowli. Również młode węże urodzone w niewoli nie są łatwe w utrzymaniu, jeśli jednak stworzymy im optymalne warunki, będziemy cieszyć się nimi długo i może nam udać się uzyskać w przyszłości przychówek od nich. Nie są to agresywne węże. Zaniepokojone przeważnie prędko uciekają do swej kryjówki. Niektóre osobniki mogą być trochę agresywne - starają się odstraszyć napastnika i pozorują atak, co czasem może skończyć się ukąszeniem.

Wielkość:
Euprepiophis mandarinus są bardzo zróżnicowanymi wężami, także pod względem osiąganych rozmiarów. Największe rosną osobniki E. Mandarinus pochodzące z Wietnamu - od 120 do 170 cm, zaś najmniejsze są węże wschodnio-chińskie - do 110cm. Jednak generalnie można przyjąć, że większość osobników osiąga 90-140 cm długości.

Długość życia:
Dożywają do 15 lat.

Wygląd:
Węże tego gatunku, zamieszkujące różne rejony, są zróżnicowane także pod względem wyglądu. Ubarwienie podstawowe jest przeważnie żółte, białe, i czasem szare. Ich grzbiet jest zdobiony żółtymi plamami w czarnych obwódkach rozciągających się na boki ciała. W obwódkach tych, u starszych osobników, pojawiają się kolejne żółte przebarwienia. Pysk ubarwiony jest w przemiennie żółte i czarne pasy, zakrzywione na kształt „strzałki( litery V ). Osobniki z Wietnamu mają znacznie większe czarne plamy aniżeli osobniki Chińskie. Te pierwsze, najczęściej mają czerwone plamki na łuskach, choć czasem występują one również u węży pochodzących z Chin.

Aktywność:
Euprepiophis mandarinus jest aktywny głównie o zmierzchu i nocą. Za dnia bardzo rzadko opuszcza swe kryjówki umiejscowione przy dnie terrarium.

Występowanie:
E.mandarinus występuje na terenach Chin, Tajwanu, Wietnamu, Indii oraz Birmy.

Biotop:
Zamieszkuje górzyste tereny, położone wysoko nad poziomem morza - od 300 do 3000 m n.p.m. Często spotyka się go pod głazami, bądź też zakopanego w ziemi w okolicach cieków wodnych, oraz pól ryżowych.

Temperatura:
Należy hodować je w niewysokich temperaturach, poniżej 27şC. Najlepiej jeśli będzie to 23-25şC.

Wilgotność:
Wilgotność powinniśmy utrzymywać na poziomie 65%. Terrarium nie może być zbyt wilgotne, gdyż w takich warunkach łatwo o pojawienie się roztoczy i różnych bakterii na które węże mandaryńskie są bardzo wrażliwe.

Wielkość terrarium:
Terrarium o wymiarach 110x60x50 powinno być odpowiednie dla pary dorosłych E.mandarinus. Jednak dla zwiększenia szans na rozmnożenie węży, należy trzymać samce i samice osobno.

Wystrój terrarium:
Terrarium dla tego gatunku nie musi być wysokie - węże te prowadzą raczej naziemny tryb życia. Jako podłoże stosujemy torf lub włókno kokosowe, którego warstwa musi być na tyle wysoka, aby gad mógł się w nim zakopać. Podłoże nie może być mokre, gdyż łatwo wtedy o różne choroby skóry. W zbiorniku należy umieścić kawałki kory, korzenie i płaskie kamienie oraz inne przedmioty pod którymi wąż będzie mógł się ukryć, oraz zwiększy to „powierzchnię użytkową terrarium. Konieczne jest również ustawienie pojemniczka z wodą, która pomoże utrzymać w terrarium odpowiedni poziom wilgotności, a także posłuży jako poidło dla węża. Pojemnik z wodą musi być na tyle duży, aby wąż był wstanie zanurzyć się w nim cały, np. przed zrzucaniem wylinki.

Żywienie:
Nie karmimy tych węży zbyt obficie, gdyż w warunkach terraryjnych bardzo łatwo się przetłuszczają - szczególnie okolice wątroby - co prowadzi do śmierci, po zaledwie jednym lub dwóch latach życia. Podajemy im tylko nieduży pokarm - bieguski mysie lub młodziutkie szczury. Euprepiophis mandarinus często nie chce przyjmować martwych gryzoni.

Dymorfizm płciowy:
Rozpoznanie płci nie jest trudne. Samce są z reguły nieco mniejsze od samic. Nasada ogona samca jest szersza (wynika to z obecności podwójnego narządu kopulacyjnego - półprącia), również ogon samców jest nieco dłuższy. Oczywiście najpewniejszym sposobem odróżnienia płci jest sondowanie - jednak tego powinna podejmować się wyłącznie doświadczona osoba.

Rozmnażanie:
Możliwe wyłącznie po zimowaniu. Samice wpuszczamy do terrarium samca po zrzuceniu przez nią pierwszej wylinki od chwili zakończenia zimowania. W trakcie godów samce mogą toczyć walki o samice. Kopulacje przeważnie umykają uwadze hodowcy, gdyż dochodzi do nich nocą. Po niedługim czasie samica składa od kilku do kilkunastu jaj. I tu również uwidaczniają się różnice wśród węży pochodzących z różnych rejonów: pochodzące z Chin legną się po około 40 dniach inkubacji, natomiast jaja osobników Tajwańskich wymagają do 60 dni inkubacji, a ich młode są większe - 30-40 cm długości w chwili wylęgu. Temperatura inkubacji powinna wynosić 27°C. Młode węże mandaryńskie często przez długi czas odmawiają przyjmowania pokarmu, jednak nie należy śpieszyć się z przymusowym karmieniem.

Zimowanie:
Jest niezbędne do rozmnożenia tych węży. Gady należy odpowiednio przygotować do zimowania. Stopniowo skracamy dzienny cykl oświetlenia, przestajemy węże karmić na około dwa tygodnie przed właściwym zimowaniem. Dobrze też, by udzielić im dwóch półgodzinnych kąpieli w letniej wodzie, w trakcie których z ich przewodu pokarmowego zostaną wydalone wszystkie resztki. Jeśli cokolwiek zalegałoby w przewodzie pokarmowym gada podczas zimowania, mogłoby to doprowadzić do poważnych problemów zdrowotnych, a czasem nawet zgonu. Po tych zabiegach możemy rozpocząć zimowanie w temperaturze 8-12şC (temperaturę dobrze jest również obniżać stopniowo, wraz ze skracaniem cyklu dobowego), i utrzymujemy węże w stanie hibernacji przez 3 miesiące. Węże zimujemy osobno.

Uwagi:
Zwierzęta te nadają się wyłącznie dla doświadczonych hodowców węży. Jak już wspominałem, większość osobników jest bardzo delikatna i trudno im zaaklimatyzować się w warunkach terraryjnych.


Opracował Arkadiusz Guzanek - newneo.