Farancia abacura


Synonimy:
Nazwa gatunkowa tego węża wywodzi się z łacińskiego słowa abacus (tablica obliczeń, liczydło) i ma związek z przemiennymi czerwonymi i czarnymi wzorami po bokach ciała gada. Potoczne nazwy to wąż błotny (mud snake), a także popularnie używane w USA „Horn Snake i „Stinging Snake.

Systematyka:
Królestwo - Animalia
Typ - Chordata
Podtyp - Vertebrata
Gromada - Reptilia
Rząd - Squamata
Podrząd - Serpentes
Infrapodrząd - Caenophidia
Rodzina - Colubridae
Rodzaj - Farancia
Gatunek - Farancia abacura (Holbrook, 1836)

Cechy szczególne:
Jest to łagodny wąż. Nawet dzikie osobniki, brane na ręce bardzo rzadko kąsają. Lubią zakopywać się w mokrym podłożu i robią to dość często.

Ciekawostki:
Zaniepokojony Farancia abacura może swoim spiczastym ogonem uderzyć w dłoń, aby wystraszyć hodowcę i oswobodzić się. Takie zachowanie sprawiło, iż węże te stały się obiektem opowiadań i mitów, między innymi o wężu z „zatrutym ogonem. Zgodnie z tym mitem, wąż chwyta swój ogon do pyska i niczym koło toczy się ze zbocza góry w kierunku swej ofiary. W ostatniej chwili wąż wypuszcza ogon i wyprostowuje go tak, by trafić w ofiarę kolcem, tak jakby oszczepem. Mówiono, że jedyną drogą uniknięcia śmiertelnego uderzenia jest schowanie się za drzewem, w które rozpędzony wąż ma przez pomyłkę trafić ogonem. O sile trucizny tego węża miał świadczyć fakt, iż ugodzone drzewo zasychało natychmiast po tym zajściu. Na szczęście to tylko mity, a F. abacura jest dla człowieka zupełnie niegroźnym wężem.
Drapieżniki takie jak węże królewskie i amerykańskie aligatory są naturalnymi wrogami Farancia abacura, i bardzo często urozmaicają sobie o nie dietę.

Wielkość:
Rozmiary dorosłych osobników oscylują pomiędzy 110-150 cm długości. Rekordowy osobnik miał aż 207cm.

Długość życia:
Do 15 lat.

Wygląd:
Mają lśniąco czarny kolor, który w blasku słońca opalizuje na niebiesko, zaś na bokach ciała znajdują się czerwone lub różowawe pasy, rozszerzające się ku dołowi. Spodnia część ciała ma wzór czerwono-czarnej szachownicy. Szyja jest gruba, a głowa mało wyraźnie oddzielona od reszty ciała. Ich ciało jest znakomicie przystosowane do życia w wodnym i bagiennym środowisku. Końcówka ogona jest spiczasta. Tęczówka oka ma kolor czerwony, a źrenica jest zaokrąglona. Młode osobniki są bardzo podobne do dorosłych, jednak z czasem czerwono-różowe pasy rozciągają się bardziej na boki ich ciała. Na terenach północno-centralnej Florydy u około 25% osobników z populacji szachownica na brzuchu przyjmuje kolor biały, zamiast typowego czerwonego.

Aktywność:
F. abacura są aktywne głównie nocą. Prowadzą bardzo skryty tryb życia, dlatego też w środowisku naturalnym są rzadko widywane pomimo swej dużej liczebności.

Występowanie:
Węże błotne są spotykane na całej Florydzie. Na zachodzie Florydy F.a.abacura często krzyżuje się podgatunkiem F.a.reinwardtii. Poza Florydą występuje również w środkowej Alabamie, a także na nizinach wzdłuż Atlantyku od północnej Georgii, po południową Karolinę.

Biotop:
Te węże zamieszkują niemal wszystkie wodne (słodkowodne) środowiska - począwszy od bagien, poprzez odwodnione rowy, jeziora, kończąc na rzekach i powolnych potokach. Pomimo, iż w naturalnym środowisku występuje bardzo licznie, to widuje się go niezwykle rzadko. Najczęściej w podeschniętych zbiornikach wodnych, wśród wodnej roślinności i w zabłoconych dołach, gdzie znajduje swoje ulubione pożywienie - wszelkie płazy.

Podgatunki:
Wyróżniamy dwa podgatunki tego węża, są to:
Farancia abacura abacura - podgatunek nominalny
Farancja abacura reinwardtii - zachodni wąż błotny

Temperatura:
Pomiędzy 25-30°C, z niewielkim spadkiem nocnym.

Wilgotność:
Powinna utrzymywać się na poziomie 70%. Jeżeli w terrarium znajdzie się spory pojemnik z wodą i zadbamy o to by podłoże było miejscami stale wilgotne, wilgotność powietrza na pewno będzie odpowiednia.

Wielkość terrarium:
130x60x60cm.

Wystrój terrarium:
Jako podłoże stosujemy torf, którego warstwa musi wynosić około 15cm. Część podłoża musi być stale wilgotna, w niektórych miejscach przemoczona. Równocześnie wąż powinien mieć dostęp do skrawka suchego lądu, najczęściej będzie to miejsce pod promiennikiem i jego okolice. W pomieszczeniu hodowlanym powinien znaleźć się duży pojemnik na wodę, może zajmować nawet połowę powierzchni podstawy terrarium - wąż będzie spędzał w basenie bardzo wiele czasu. Niezbędna jest również duża ilość kryjówek - korzeni, konarów, sztucznych roślin - zarówno w basenie, jak i części lądowej. Wodę należy regularnie wymieniać.

Żywienie:
Węże błotne odżywiają się wszelkimi stworzeniami zamieszkującymi wodne środowiska - rybami, płazami. Ich silnie zagięte zęby ułatwiają zjadanie pokrytych śliskim śluzem ofiar.

Dymorfizm płciowy:
Jedynym pewnym sposobem na rozpoznanie płci jest sondowanie. Jednak tego zabiegu powinna podejmować się jedynie doświadczona osoba, gdyż łatwo uszkodzić narządy węża, a także pomylić wynik.

Rozmnażanie:
Gody tych węży odbywają się w kwietniu i maju. Osiem tygodni później samice składają od 4, aż do 100 jaj, w gnieździe wykopywanym w błocie. W naturalnym środowisku często zajmują porzucone gniazda aligatorów. Samica pozostaje przy jajach aż do wylęgu, przez większość czasu kurczowo owija je swym ciałem. Po 2,5 miesiącach inkubacji, co przypada na wrzesień, lęgną się młode, mierzące około 22 cm, swym wyglądem bardzo zbliżone do dorosłych osobników.


Opracował Arkadiusz Guzanek - newneo.