Stenodactylus petrii - gekon perełkowy

Synonimy:
W Polsce popularne nazwy tego gekona to gekon petriego, gekon karłowaty, izraelski
gekon pustynny oraz gekon perełkowy. Angielskie nazwy to: Gecko - Petrie's, Petris Gecko, Desert Marble Sand Gecko, Dune Gecko, Long-Fingered Gecko.

Systematyka:
Królestwo - Animalia
Typ - Chordata
Gromada - Reptilia
Rząd - Squamata
Podrząd - Sauria
Rodzina - Gekkonidae
Rodzaj - Stenodactylus
Gatunek - Stenodactylus petrii (Anderson, 1896)

Informacje ogólne:
Stenodactylus petrii to jaszczurki idealnie nadające się do hodowli terraryjnej. Są dość łatwe w utrzymaniu, interesujące i ciekawe wizualnie, oraz dorastają do niewielkich rozmiarów, przez co nie wymagają dużych pomieszczeń hodowlanych. Jaszczurki tego gatunku są bardzo popularne wśród terrarystów z całego świata, a szczególnie Ameryki Północnej. Nadają się dla średnio doświadczonych hodowców.

Cechy szczególne:
Kiedy gekony te poruszają się, niezwykle wysoko unoszą się na odnóżach, co może wyglądać dość komicznie. Innym ciekawym zachowaniem tych jaszczurek jest to, że często śpią na boku ciała - zupełnie jak kot, czy pies. Potrafią też, wydawać dźwięki, przypominające ćwierkanie ptaków - odgłosów tycz można posłuchać na poniższej witrynie:
http://www.gekkota.com/html/sounds_s__petrii.html
Wielkość:
Jaszczurki tego gatunku dorastają do 8-11 cm długości.

Długość życia:
Do 10 lat.

Wygląd:
Są to nieduże jaszczurki o bardzo wątłej budowie. Na ich ciele znajduje się niejednolity wzór w postaci kropek, pasków i obwódek w kolorach brunatnym, brązowym, żółtym oraz czarnym. Spód ciała jest koloru białego. Na złoto-brązowych oczach tych gadów znajduje się czarna, pionowa źrenica, której kształt świadczy o nocnym trybie życia S. petrii.

Aktywność:
Są to jaszczurki bardzo aktywne nocą. Większość dnia spędzają w wykopanych w podłożu kryjówkach.

Występowanie:
Występuje głównie na terenach północnej Afryki, między innymi w krajach takich jak: Algierii, Egipcie, Izraelu, Maroko, Nigerii, Senegalu oraz Sudanie.

Oswajanie:
Są to bardzo małe i delikatne jaszczurki, dlatego powinniśmy unikać brania ich na ręce, gdyż może dojść do uszkodzenia ich cieniutkiej skóry. Gady te mogą zachowywać się dość nerwowo w terrarium jeśli nie znajdą w nim odpowiedniej ilości kryjówek, oraz gdy za często będziemy je niepokoić.

Temperatura:
Temperatura odgrywa bardzo ważną rolę w hodowli Stenodactylus petrii - jeśli będzie utrzymywana na odpowiednim poziomie, nasze gekony będą czuły się dobrze i będziemy mogli spodziewać się wielu sukcesów hodowlanych. Temperatura powinna wynosić 24-29şC w ciągu dnia. Gady powinny mieć możliwość znalezienia w terrarium miejsca w którym temperatura sięgać będzie 35şC. W nocy temperatura powinna spadać do 18-23şC, tak więc nie musimy wtedy dogrzewać terrarium, gdyż wystarczy temperatura pokojowa. Do ogrzewania terrarium najlepiej używać żarówki świecącej punktowo. Zdecydowanie odradzam korzystanie z kamienia grzewczego, gdyż może on nawet poparzyć naszych podopiecznych!

Wilgotność:
Wilgotność utrzymujemy na poziomie 30%, natomiast wieczorem oraz ewentualnie o poranku podnosimy ją przez spryskiwanie do 50%. Gekony podczas spryskiwania pobierają wodę, przez zlizywanie kropel ze swojego ciała i z wyposażenia terrarium.

Wielkość terrarium:
Terrarium dla grupy samca i 2-3 samic powinno mieć wymiary 50x30x30cm. Gady te raczej nie okazują w stosunku do siebie agresji, może jednak zdarzyć się, że w przypadku hodowli dwóch samców w jednym terrarium, jeden z nich może czuć się zdominowany, co w konsekwencji negatywnie odbije się na jego kondycji. Dlatego zaleca się trzymanie w terrarium maksymalnie jednego osobnika płci męskiej.

Wystrój terrarium:
Dobrze jest gdy „tło pokrywa wszystkie, z wyjątkiem przedniej, ściany terrarium - dzięki temu gekony będą czuły się bezpieczniej i będą mniej płochliwe. Jako podłoża najlepiej używać specjalnego piasku dla gadów, włókna kokosowego lub piasku ze żwirem i kamieniami. Grubość warstwy podłoża powinna wynosić 5-10 cm. Niezbędne są w terrarium liczne kryjówki - kawałki kory, płaskie kamienie lub kryjówki dla gadów jakie można zakupić w zoologicznych sklepach. Należy bardzo wiele uwagi poświęcić temu, aby wszystkie elementy wystroju były stabilnie umocowane, gdyż gekony perełkowe bardzo często kopią w podłożu a np. podkopany kamień może się zawalić i nawet uśmiercić jaszczurkę. Ważne jest, by w terrarium znajdowała się nieduża miseczka ze świeżą wodą.

Karmienie:
Gekony perełkowe karmimy różnymi bezkręgowcami - przede wszystkim świerszczami, karaczanami, szarańczami, ćmami, larwami mącznika młynarka (ich proporcja w diecie gadów powinna być stosunkowo niewielka). Podawane pożywienie nie powinno być większe od głowy gekona, pomimo, iż są one wielkimi łakomczuchami i są zdolne zjadać większe ofiary. Raz na tydzień pokarm powinien być wzbogacany (posypywany) witaminami dal gadów. W przypadku młodych gekonów witaminy powinny być podawane częściej.

Dymorfizm płciowy:
Dorosłe samice są nieco większe i grubsze od samców. U nasady ogona samca widoczne jest zgrubienie spowodowane obecnością półprącia.

Rozmnażanie:
Stenodactylus petrii wciąż są stosunkowo rzadko rozmnażane w warunkach terraryjnych, i dlatego nie wiemy na ten temat tak wiele jak na temat rozmnażania co niektórych innych gatunków gekonów. Jedni uważają rozmnażanie Stenodactylus petrii za trudne, ze względu na konieczność zimowania gadów. Inni zaś przekonują, że jeśli już zostaną one przezimowane, to z uzyskaniem potomstwa nie ma najmniejszego problemu.
Do rozrodu nadają się już roczne osobniki. Samica, po której spodziewamy się ciąży i składania jaj, powinna otrzymywać zwiększoną dawkę wapnia, tak aby mogła wyprodukować jaja, bez większych strat dla jej organizmu. Jeśli zaobserwujemy, że samica szybko staje się grubsza niż dotychczas, może być to znak, że już wkrótce złoży jaja. Wtedy powinniśmy umieścić w terrarium nieduży, ciemny pojemniczek wypełniony wilgotnym torfem wymieszanym z wermikulitem, do którego jaszczurka będzie mogła złożyć jajka. Pamiętajmy jednak, że pomimo umieszczania takiego pojemniczka w terrarium, samica może złożyć jaja do piasku - dlatego musimy ją bacznie obserwować i jeśli zauważymy, iż nagle stała się szczuplejsza, to należy rozejrzeć się po terrarium w poszukiwaniu miejsca złożenia jaj. Często zdarza się, że samica zakopuje je pod jakimś przedmiotem, np. kamieniem. Jaja należy ostrożnie przenieść, najlepiej z niewielką ilością podłoża, nie dotykając i nie obracając ich, gdyż może to doprowadzić to obumarcia zarodków. Samice składają przeważnie dwa jaja, które są wielkości ziaren grochu (mają około 0,5 cm). Do przenoszenia jaj można użyć łyżeczki do herbaty. Jeśli jednak samica przyklei jaja do ścianki terrarium, musimy je w nim pozostawić. Należy jednak osłonić je jakąś siatką, aby nie zostały zniszczone przez starsze gekony bądź przez owady karmowe pozostawione w terrarium. Dobrze też rozłożyć na dnie terrarium (pod warstwą podłoża) sztywny plastik, tak by ewentualnie można było go wyjąć wraz z przyklejonymi do niego jajami. Młode gekony lęgną się po około 80 dniach inkubacji w temperaturze 27-30şC. Młode są bardzo malutkie i delikatne. Karmimy je drobnymi owadami, najlepiej dwa razy dziennie - rano i wieczorem.

Zimowanie:
Należy je zimować dla zachowania cyklu rocznego, a więc zimowanie jest niezbędne jeśli chcemy rozmnożyć gekony perełkowe. Około dwa tygodnie przed planowanym zimowaniem przestajemy karmić jaszczurki i stopniowo obniżamy temperaturę, aż osiągnie ona poziom 16-19şC. Po około 2 miesiącach zaczynamy stopniowo podnosić do właściwego poziomu i oczywiście wznawiamy karmienia. Należy oczywiście pamiętać, by przez cały ten okres gady miały dostęp do świeżej wody!

Uwagi:
Stenodactylus petrii hoduje się niemal identycznie jak dwa inne, blisko spokrewnione gatunki - Stenodactylus doriae oraz Stenodactylus sthenodactylus. Jaszczurki te są do siebie bardzo podobne, można je jednak łatwo odróżnić po kształcie głowy - u S. petrii jest ona i zaokrąglona, natomiast głowy S. doriae i S. sthenodactylus mają lekko „kanciaste kształty.
Większość dostępnych na rynku osobników to jaszczurki z odłowu. Takim osobnikom należy poświecić dużo uwagi i zapewnić jak najlepsze warunki, gdyż pierwsze tygodnie życia w nowym lokum będą dla nich bardzo stresując, co w niektórych przypadkach, oraz przy braku odpowiedzialności hodowcy, może doprowadzić do śmierci gekona. Niestety trudno zakupić osobniki urodzone w niewoli, gdyż gady te są rzadko rozmnażane w terrariach, a ich ceny są znacznie wyższe od cen gekonów odławianych ze środowiska naturalnego. Jeśli jednak mamy okazję kupić młode gekony perełkowe od prywatnego hodowcy, to warto zapłacić za nie więcej i mieć większą pewność, że będą zdrowe i będziemy mogli cieszyć oczy obserwowaniem ich, przez długie lata, jeśli tylko zapewnimy im odpowiednie warunki.


Opracował Arkadiusz Guzanek - newneo.